Büyük Markaların En Çok Kullandığı Manipülasyon Teknikleri

Büyük markalar ve şirketler her geçen gün ürünlerini daha çok satabilmek için çeşitli yöntemler ürünlerini satışını katlayacak alternatif reklam seçeneklerine başvuruyorlar. Büyük markalar için satış pazarlarının genişlemesi, marka için oldukça kritiktir. Bu nedenle insanların en temel güdülerine hitap eden manipülasyon teknikleri kullanırlar.

İnsan nüfusu katlanarak çoğalırken, insanlar için üretilmiş olan ürünlerin sayısı yani pazar rekabeti katlanarak çoğalıyor. Markaların en büyük kozu ise; bu sayının gittikçe artması olası müşteri sayılarının sayısını olabildiğince yükseltmek ve müşterilerini kendine daimi ve bağımlı kılmaktır. Bu doğrultuda markaların kullandığı bazı manipülasyon tekniklerinden bahsedeceğiz. Ama öncelikle manipülasyon nedir ne anlama gelir biraz açıklayalım.

Manipülasyon Nedir?

Manipülasyon, sözlük anlamı itibariyle yönlendirme anlamını taşımaktadır. Bu yönlendirme, manipülasyon uygulayan kişinin veya kurumların kendi doğrultusunda kendi çıkarları için uyguladığı istemli yönlendirmelerdir. Kişiler, kendi duygusal ihtiyaçları doğrultusunda da karşı tarafa hissettirmeden fark ettirmeden çeşitli manipülasyon teknikleri uygulayabilmektedir. Manipülasyonda kilit nokta; uygulanan kişilerin bundan haberinin olmamasıdır. İnsanlar genelde karar verdiklerinin, istediklerinin kendi düşünceleri ve kararları olduklarını düşünürler ama çoğunlukla manipüle edilmişlerdir. Bu da bu tekniklerin kötü kişilerin elinde ne kadar bencilce uygulanabileceğini ifade etmektedir. Bir daha karar verirken veya bir şey satın alırken 2 kez düşünün; bunu satın almak tamamen benim kararım mı diye.

Markaların Manipülasyon Teknikleri

1)Müşterinin zaman kavramını yok et

Bu manipülasyon tekniğinde büyük markalar, en çok pazarlama ve satışlarını gerçekleştirme potansiyeli olan AVM’ leri kullanırlar. Hepimizin bildiği üzere gitmiş olduğumuz AVM ‘lerin hiçbirinde saat bulunmaz ve dışarıyı göremezsiniz. AVM ‘lerde gündüz veya gece kavramı yoktur, çünkü her yer yoğun bir şekilde aydınlatılmıştır. Bu sebeple bu kadar parlak ışıklar insanları zinde ve canlı tutar. Böylece insanlar daha çok ürüne bakarlar ve zamanın nasıl geçtiğini anlamazlar. Hatta çoğu insan AVM’ ye girer ve satın alacaklarını alıp dışarı çıktığında havanın ne ara karardığına şaşırır. Böylece insanlar saatin geç olduğunu içeride algılayamadıkları için AVM’den erken çıkmak için de acele etmezler, bol bol alışveriş yapmaya devam ederler.

2)Hareketli müzikler kullanmaya devam et

Büyük markaların manipülasyon teknikleri arasında en aktif kullandığı teknik budur. Mutlaka dikkat etmişsinizdir ki, bir mağazaya girdiğinizde mutlaka hep oldukça hareketli, canlı müzikler çalar. Bunun sebebi; mağazaya giren müşteriler üzgünse veya o günkü ruh halleri neşeli canlı değilse bunu değiştirmek için kullanılır. Çünkü; büyük markalar insan psikolojisini ustalıkla yönetirler. Eğer bir insan üzgünse veya kötü bir gün geçiriyorsa fazla alışveriş yapamaz. Kendinizde de mutlaka gözlemlemişsinizdir, en çok alışverişi mutluyken neşeliyken yaparız. Bu sebepledir ki; mağazaların müzikleri kıpır kıpırdır bu da bizi ihtiyacımız dışında daha fazla ürün satın almaya iter.

3) Büyük markaların kapılarına daha dikkatli bakın

Devleşmiş tüm dünyaya yayılmış, herkesin bildiği markaların kapısına hiç dikkat ettiniz mi? Örnek vermemiz gerekirse, bazı markaların AVM’ lerde kapısı yoktur içeriye direkt olarak girebilir alışveriş yapmaya hemen başlayabilirsiniz, bazılarının ise da sürgülü veya ittirmeli kapıları vardır. Hiç düşündünüz mü bazı markalar neden kapı tercih ediyor da diğerleri tercih etmiyor? Bunun sebebi ısıyı içeride tutmak asla değildir, çünkü AVM’lerde ısı her yerde hemen hemen eşit olacak şekilde ayarlanmıştır. AVM’ lerde kapı kullanmayan markalar; daha uygun fiyatlı herkesin alışveriş yapabileceği, her kesimden ve her bütçeye uygun ürünlerin bulunduğu mağazalardır. Bu mağazadan içeri girdiğinizde öncelikle sizi indirimdeki uygun fiyatlı ürünler karşılar. Bu markanın kapıları herkese açıktır ve samimi hissettirir ve ürünleri daha ulaşılabilir hissettirir. AVM’ lerde kapı kullanmayı tercih eden markalar ise daha az insanın tercih edebildiği, klas ve daha pahalı ürünlerin bulunduğu mağazalardır. Bu markaların mağazalarına giren müşteriler ne satın alacaklarına daha çok hakimdirler, daha üst segmentteki ürünler satın alırlar. Fakat diğer mağazalara göre daha az ulaşılabilir ürünlerdir. Bu markanın stratejisi ise, ürünlerim oldukça kaliteli, fakat herkes ulaşamayabilir sadece kalitesini bilen ve yeterli parası olan müşterilerim alışveriş yapabilir, izlenimi verirler.

4) Büyük markalar kıtlık psikolojisini iyi kullanırlar

İlk insanlar, atalarımız bizim şuan ki sahip olduklarımızın çoğuna sahip değildi. Temiz su bulmak, yiyecek bulmak barınacak güvenli bir yer bulmak onlar için hep çok zordu. Bu onlar için bir hayatta kalma becerisiydi. Kaldı ki insanın en temel güdüsü hayatta kalma güdüsüdür, bu uğurda her şeyi yapabilir. Sahip olduklarını iyi değerlendirebilen yeterli yiyecek, av stoklayabilen, suya kolay ulaşabilen insanlar, hayatta kalmak için çabalayanlar hayatta kaldı. Bu nedenledir ki, atalarımızdan bize yadigar bu kıtlık psikolojisi miras kaldı. Biraz daha açacak olursak, bir daha ulaşamama korkusu benliğimize yerleşti. Büyük markaların bir diğer üzerimizde en çok kullandığı manipülasyon tekniği; insanları kıtlık psikolojisine sokmaktır. Aslında insanın o ürüne veya yiyeceğe o an ihtiyacı yoktur, fakat markalar öyle etkili stratejiler sunarlar ki o ürünü satın almak zorunda kalırsınız. Örnek vermek gerekirse; bir mağazaya girdiniz, ‘Son İndirim Günleri, ‘Sezonu Kapatıyoruz’ şeklinde yazılar gördünüz aslında o an belki de ceketi almaya ihtiyacınız yoktu ama o ürüne tekrar ulaşamama kaygısı, mantığınızın önüne geçti ve satın almak zorunda kaldınız. Hatta belki de o renkte başka bir ceketiniz dolapta sizi bekliyordu. Bu şekilde markalar ellerinde kalan ürünlerin son olduğunu, bir daha gelmeyeceği kaygısını, insanlara işleyerek insanları manipüle ediyorlar.

5) Reklamlarında tanınmış kişileri tercih ederler

Hiç düşündünüz mü, neden büyük markaların reklam filmlerinde herkes tarafından tanınmış kişiler yer alır? Aslında bu sorunun cevabı oldukça basittir. Bu manipülasyon tekniğinin temeli en temel güdülerimizden birine dayanır. O da güvenme güdüsüdür. Televizyonlarda seyrettiğimiz dizi karakterlerine, reklamlarla özdeşleşmiş insanlara, kısacası sık gördüğümüz insanlara daha fazla güvenme eğilimindeyizdir. Bu nedenle büyük markalar dizilerden tanıdığımız, halkın sevgisini ve saygısını kazanmış insanları reklam filmlerinde oynatarak daha fazla insanın güvenini kazanırlar. Muhakkak çok sevdiğiniz bir dizi oyuncusunun, daha sonra çok popüler bir reklam filminde oynamaya başladığına tanık olmuşsunuzdur. İşte bu durumun tek sebebi; bu oyuncuyu seven insanlar, benim markamı da çok sevsinler ve güven duysunlar fikridir.

6) Cinsiyet üzerinden reklamlar tasarlarlar

Büyük devleşmiş markalar, cinsiyetler üzerinden bizi çok fazla manipülasyon altında bırakırlar. Büyük markalar insanların en temel güdülerini çok iyi bilirler ve kullanırlar. İnsanların bir diğer en temel güdüsü ise cinselliktir. Muhakkak dikkat etmişsinizdir; erkekler için tasarlanan ürünlere, muhakkak karşı cinsi de reklama dahil ederek reklamı lanse ederler. Mesela araba reklamlarında, mutlaka arabanın içinde bir erkek ve yanında son derece çekici bir kadın tercih edilir. Aslında bir araba reklamında, daha çok arabanın teknik özellikleri ne kadar hızlı olduğu vurgulanmalı şeklinde bir reklam düşünsek de, bu reklam satış stratejisi olarak eksik kalacaktır. Bu sebeple arabanın teknik özelliklerinin yanı sıra, yan koltukta çekici ve gülümseyen bir kadın, erkekler için ikna edici bir manipülasyondur. Ya da kadınlar için olan şampuan reklamlarını gözünüzde canlandırın. Reklam filminde, parlak ve uzun saçlı kadınlar var; bir de buna ek olarak kadınların saçlarının güzelliğinden gözlerini alamayan erkekler. Bunlar, son derece ustaca yerleştirilmiş manipülasyon teknikleri arasında yer alır. Bu reklam filmini seyreden kadınlara şu imaj verilir; ‘Bizim ürünümüzü satın alırsan, erkekler senin saçlarına da bu şekilde bakarlar.’ Bunu izleyen kadınlar bu düşünceyi bilinçli olarak algılayamazlar. Fakat önemli olan bilinçli olarak algılamaları değil, bu fikrin onların zihnine minik adımlarla yerleşmiş olmasıdır.