Çağımızın Sorunu, Teknoloji Bağımlılığı!
Günümüzde ilerleyen teknolojiyle beraber insanların teknolojik aletleri kullanımı da artmış durumda. Yalnız her ne kadar teknolojik gelişmeler hayatımıza kolaylık sağlasa da,telefon/tablet, bilgisayar, oyun bağımlılığı da beraberinde getirmektedir. Teknoloji bağımlılığı, insanların hayatını ve diğer insanlarla ilişkilerini negatif yönde etkileyen bir problemdir ve farkına varılması gerekir.
Teknoloji Bağımlılığı Nedir?
Teknoloji bağımlılığı, insanların teknolojik cihazlara ve uygulamalara olan takılma isteğinin artması durumuyla ortaya çıkar. Bu durum kişinin teknolojik cihazları ve bunların mukabilinde oluşturulan uygulamaları fazla kullanması, zamanının çoğunu bu araçlarla geçirmesi, bunları hayatının bir parçası haline getirmesi ile tanımlanır. Bu teknoloji kullanımı kişinin kontrolünü yitirmesiyle ortaya çıkmasından dolayı günlük ilişkilerini ve hayatını etkiyecek hale gelebilir, birçok olumsuz durumla karşılaşabilir. Sonuç olarak kişinin sosyal, iş ve ailevi ortamlarda zorluklar yaşayacaktır. Teknoloji bağımlılığının nedenleri, bu problemin çözülmesinde büyük rol oynar. Bunun için psikiyatrik tedavi alınmalı ve teknoloji bağımlılığının altta yatan sebepleri incelenerek çözğme kavuşturulmalıdır.
Teknolojik Bağımlılığın Çeşitleri
Teknoloji bağımlılığı, farklı teknolojik cihazlar ve uygulamalar üzerinden oluşabilir ve genellikle belirli formlar üzerinde görülmektedir. Bunlar;
Sosyal medya bağımlılığı
Sosyal medya bağımlılığı, adından da anlaşılacağı üzere insanların kullanmış oldukları sosyal medya platformlarında sürekli aktif olmakta ve hayatının bir parçası haline getirmesiyle oluşan bir bağımlılıktır. Kişinin kullanmış olduğu sosyal medya platformlarını sürekli kontrol etme, güncelleme, yanıt verme ihtiyacı ile ortaya çıkar.
Bu bağımlılıkla birlikte insanların hayatın diğer alanlarına ilgisini azaltabilir, zamanla sosyal ve duygusal sorunlara sebep olur. Sosyal medya bağımlılığı, kişinin bağımlı olduğu teknolojik cihazlar aracılığıyla sürekli arkadaşlarıyla ve aile bireyleriyle iletişim kurma, duygusal tatmin arama ihtiyacının bir sonucudur.
Telefon bağımlılığı
Kişinin telefonunu sürekli elinde tutması, kontrol etme dürtüsü ve uygunsuz zamanlarda kullanma ihtiyacı olarak tanımlanabilir. Telefonlar birçok şey (video izleme, oyun oynama, iletişim kurma vb) için kullanılmakta fakat bu durum abartıldığında kişinin telefon nedeniyle iş ve sorumluluklarına konsantre olamadığından bağımlılık durumu ortaya çıkar.
Oyun bağımlılığı
Teknolojinin gelişmesiyle birlikte oyun sektörü de gelişmektedir. Oyun bağımlılığı ise, video oyunların, mobil veya online oyunların insanlar tarafından sıklıkla oynanması durumuyla ortaya çıkan bir bağımlılıktır. Bu bağımlılık çoğunlukla çocuklarda görülse de, yetişkinlerde de görülebilmektedir. Bu bağımlılıkta, sürekli oyun oynama, düzenli olarak oyunu kontrol etme, oyundan uzak kaldığında oluşan boşluk hissi ile de tanımlanabilir.
Internet bağımlılığı
Bu bağımlılık türünde kişinin internet kullanımını kontrol edememesi, sürekli olarak internet kullanma ihtiyacı duyması olarak tanımlanabilir. Internet kullanmaya aşırı istek, internette geçirilen sürenin farkına varılamaması, interneti kullanamadığında sinir harbi görülen belirtiler arasındadır. Kişinin yaşantısını olumsuz etkileyen internet bağımlılığında farkındalık ve tedavi süreci oldukça önemlidir.
Teknoloji Bağımlılığının Nedenleri Nelerdir?
Teknoloji bağımlılığıi kişiden kişiye farklılık gösteren, nedenleri kişisel ystkınlıklara bağlı olarak değerlendirilen bir durumdur. Her bağımlılıkta olduğu gibi teknolojik bağımlılıkta da altta yatan sebeplere odaklanmak gerekir. Bunların yanında bağımlılığa doğru giden süreçte, teknolojik alandaki gelişmelere ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda yönelim gösterir. Bununla birlikte bağımlılığa giden nedenler arasında şunlar sıralanabilir;
- Teknolojik cihazların ve uygulamaların stres stmak için kullanılıyor olması,
- Kişinin problemlerinden kaçmak için teknolojik cihazlara ya da uygulamalara yönelmesi,
- Kişide var olan bağımlılığın teknolojik bağımlılık olarak ortaya çıkması,
- Günlük yaşantısında iletişim sorunu yaşayan, utangaç, çekinik, sosyal fobisi olan vb kişilerin sosyal medya platformlarına yönelmesi,
- Yaşanan depresyondan dolayı kişinin internet ortamında fazla vakit geçirmeye başlaması,
- Oyun bağımlılığı oluşmasında arkadaş çevresinin etkisi,
- Sosyal medyayı gereğinden fazla önemseyerek fazla vakit geçirmek,
- Teknolojik cihazların kullanım kolaylığı ve çabuk ulaşabilmektedn dolayı sürekli kullanımı bağımlılığa dönmektedir.
Bu nedenler insanların teknolojik araçlardan ayrılamamasına ve bu durumla birlikte teknoloji bağımlılığının ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.
Teknoloji Bağımlılığının Neden Olduğu Sorunlar
Teknoloji bağımlılığı her ne kadar hafife alınan bir sorun olsa da, kişinin günlük hayatı ve sosyal ilişkileri etkileyen bir problemdir. Bu problemler, ruhsal olduğu kadar fiziksel olarak da çıkabilir. Teknoloji bağımlılığına bağlı olarak ortaya çıkan sorunlar şu şekildedir;
Sosyal ilişkiler
Teknolojik cihazların devamlı kullanımı, insanlar arasındaki iletişimi bozduğundan sosyal ilişkiler minimum düzeye iner.
Dikkat dağınıklığı
Teknolojik cihazları ve uygulamaların kullanımı sırasında dikkat dağınıklığı ve dikkatsizlik yaşanabileceği için iş ve öğrenme performansını etkileyebilir.
Uyku kalitesi
Uygulamaların veya teknolojik cihazların zamansız kullanımı uyku kalitesini bozarak uyku bozuklukları ortaya çıkar.
Fiziksel sağlık
Boyun, omuz, göz bozuklukları gibi fiziksel sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olabilir.
Psikolojik sorunlar
Teknolojik cihazlara ve uygulamalara olan bağımlılık kişilerde stres, anksiyete, depresyon gibi psikolojik sorunlara sebep olmaktadır.
Teknoloji bağımlılığını kontrol Altına Almanın Yolları Nelerdir?
Teknoloji bağımlılığından kurtulmak için kişisel olarak bir çaba olaiblir veya profesyonel bir destek alarak bu bağımlılıktan kurtulmak mümkündür. Teknoloji bağımlılığını kontrol altına alabilmenin yolları arasında şunlar bulunmaktadır;
Terapi
Psikologlar ve psikiyatristler tarafından yapılan terapi, teknoloji bağımlılığının nedenleri ve sonuçlarını belrileyebilmek ve bunları ortadan kaldırmak için tedavi edilir. Teknoloji bağımlılığını ortadan kaldırmak için en etkili yöntem terapi yöntemidir.
Teşvik
Kişinin teknolojik cihazların ve uygulamaların kullanımını sınırlayarak düzene koyması ve bunlar için teşvik edilmesi, teknoloji bağımlılığını kontrol edilmesi için önemli yöntemlerden biridir.
Egzersiz
Düzenli spor yapmak, fiziksel aktivite ve egzersiz yapmak teknolojik aletlerden uzaklaşmak için birebir yöntem sayılabilir. Bunlarla birlikte kişideki stres seviyesini azalttığı için teknoloji bağımlısı olan kişinin hissettiği boşluk duygusuna da iyi gelmektedir.
Ruhsal ve fiziksel aktiviteler
Yoga, meditasyon, doğa yürüyüşleri, çiçeklerle uğraşmak vb aktiviteler teknolojik aletlerden uzaklaşmaya yardımcı olmaktadır. Aynı zamanda fiziksel ve ruhsal sağlığı iyileştirmektedir.
Sosyal destek
Bunun için arkadaş çevresinden ve aile bireylerinden destek almak oldukça önemlidir. Bu sayede hem sosyal ilişkileri tekrar arttırabilir hem de teknoloji bağımlılığından kurtulmuş olunur.